Góp phần thúc đẩy bình đẳng giới của các dân tộc thiểu số

Ngày 21/11, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc phối hợp với Đại sứ quán Cộng hòa Ireland tại Việt Nam và Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tổ chức Hội thảo chia sẻ số liệu về phụ nữ và nam giới các dân tộc Việt Nam từ khảo sát quốc gia năm 2015 về tình hình kinh tế -xã hội của 53 dân tộc thiểu số tại Việt Nam.

Một số đại biểu nữ dân tộc thiểu số tham dự Hội thảo (Ảnh: KL)

Tham dự Hội thảo có: Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa Ireland tại Việt Nam Cait Moran, Trưởng văn phòng Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ tại Việt Nam (UN Women Việt Nam) Elisa Fernandez; Vụ trưởng Vụ Dân tộc thiểu số (Ủy ban Dân tộc) Nguyễn Thị Tư; đại diện các Bộ, ban ngành, các cơ quan Quốc hội, các đại diện các sở ban ngành Ban dân tộc địa phương…

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Đại sứ Ireland tại Việt Nam Cait Moran nhấn mạnh, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ thực sự cả về phát triển kinh tế – xã hội và bình đẳng giới trong 20 năm qua; tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết trong thời gian tới.

Chia sẻ tại Hội thảo, Vụ trưởng Vụ Dân tộc thiểu số (Ủy ban Dân tộc) Nguyễn Thị Tư cho biết, Việt Nam là quốc gia thành viên trong số 189 quốc gia thành viên của Liên hợp quốc nhất trí phấn đấu đạt 8 Mục tiêu Phát triển thiên niên kỷ (MDGs) vào năm 2015. Trong 8 mục tiêu này có 3 mục tiêu Việt Nam được đánh giá là đạt về cơ bản. Trên thực tế, để Việt Nam đạt được các mục tiêu này thực chất đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số một cách đầy đủ và đúng nghĩa đang còn là vấn đề đầy khó khăn, thách thức. Đơn cử như với mục tiêu về xóa bỏ tình trạng nghèo cùng cực và thiếu đói, theo kết quả khảo sát điều tra thực trạng kinh tế – xã hội của 53 dân tộc thiểu số được Chính phủ giao cho Ủy ban Dân tộc phối hợp với Tổng cục Thống kê thực hiện cuối năm 2015 cho thấy, hiện nay tỷ lệ hộ nghèo chung của các dân tộc thiểu số năm 2015 là 23,1%, cao hơn gần 4 lần so với mức chung của cả nước, trong đó đặc biệt có 14 dân tộc thiểu số có tỷ lệ hộ nghèo rất cao từ 41% trở lên, cá biệt có 3 dân tộc có tỷ lệ hộ nghèo cao trên 70% là các dân tộc thiểu số: La Hủ 83,9%, Mảng 79,5% và Chứt 75,3%.

Đối với mục tiêu thiên niên kỷ về bình đẳng giới, chỉ tính riêng tỉnh Hà Giang tính đến 30/4/2015 còn gần 24 nghìn phụ nữ dân tộc thiểu số mù chữ, trong đó gần 18 nghìn phụ nữ dân tộc thiểu số mù cả chữ và tiếng phổ thông. Kết quả khảo sát điều tra cũng cho thấy tình trạng bạo lực trên cơ sở giới như tảo hôn rất đáng báo động. Chỉ tính riêng năm 2014 có 10/53 dân tộc thiểu số có tỷ lệ tảo hôn cao ở mức 45% trở lên, cá biệt có 6 dân tộc thiểu số có tỷ lệ tảo hôn từ 50% trở lên như: Brau, Rơ Măm, La ha, Xinh Mun, Ơ đu và H’Mông. Trong đó, Ơ đu là dân tộc thiểu số có tỷ lệ tảo hôn cao nhất, lên tới 70,2%. Đối với công tác cán bộ, theo báo cáo của Bộ Nội vụ, tính đến ngày 30/4/2015, trong tổng số cán bộ, công chức của 4 cấp hành chính: Trung ương, tỉnh, huyện, xã của Việt Nam, người dân tộc thiểu số chỉ chiếm 7,51%.

Cho đến nay, Điều tra kinh tế – xã hội 53 dân tộc thiểu số ở Việt Nam năm 2015 là khảo sát lớn nhất của quốc gia về các nhóm dân tộc thiểu số do Tổng cục Thống kê thực hiện. Vùng dân tộc thiểu số và miền núi chiếm gần 3/4 diện tích tự nhiên của cả nước, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và là địa bàn cư trú chủ yếu của 53 dân tộc thiểu số với 13,38 triệu người, chiếm 14,52% dân số cả nước.

Tuy nhiên, vùng dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là vùng khó khăn nhất, địa hình hiểm trở, chia cắt phức tạp, thường xuyên bị ảnh hưởng của thiên tai, tỷ lệ đói nghèo cao hơn nhiều lần so với bình quân chung cả nước. Trong những năm qua, Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi trên nhiều lĩnh vực và địa bàn, tuy nhiên vẫn chưa đáp ứng xu thế phát triển và việc thực hiện chính sách còn bộc lộ nhiều khó khăn, hạn chế.

Kết quả phân tích số liệu từ cuộc kết quả khảo sát quốc gia năm 2015 về tình hình kinh tế xã hội của 53 dân tộc tại Việt Nam cho thấy khoảng cách giới trong các nhóm dân tộc thiểu số và giữa các nhóm dân tộc thiểu số với dân tộc Kinh còn lớn và tồn tại dai dẳng trong nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội và phụ nữ dân tộc thiểu số còn là nhóm bị thiệt thòi và dễ bị tổn thương. Các nhóm dân tộc thiểu số bị bất lợi so với nhóm dân đa số về giáo dục và việc làm, khả năng chuyển đổi nơi ở, chỗ làm, tiếp cận các dịch vụ tài chính, các nguồn lực sản xuất như đất đai, tiếp cận thị trường do bị gắn với khuôn mẫu cũng như các rào cản văn hóa khác. Tuy nhiên, trong thực tế, các vấn đề giới trong vùng dân tộc thiểu số chưa được phân tích một cách hệ thống, điều này gây cản trở cho việc xây dựng, thực hiện, giám sát các chính sách, chương trình phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi một cách bền vững, đáp ứng được như cầu phát triển thực sự của phụ nữ và nam giới các dân tộc Việt Nam.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Elisa Fernandez, Trưởng văn phòng UN Women Việt Nam cho biết: “Việc lồng ghép phát triển dân tộc thiểu số trong hoạch định chiến lược quốc gia không thể thực hiện nếu không có sự hiểu biết rõ ràng về các vấn đề giới ở các vùng dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Đáp ứng được các nhu cầu giới phải được xem là một phần quan trọng của chính sách dân tộc. Để làm được điều này, các cơ quan Chính phủ, bao gồm Uỷ ban Dân tộc cần tăng cường các nguồn lực và thông qua mục tiêu cụ thể có trách nhiệm giới, thiết kế các giải pháp và hành động sáng tạo; xây dựng một hệ thống số liệu phân tách giới tính theo nhóm tuổi và dân tộc nhằm xác định nhu cầu và tình trạng kinh tế xã hội của phụ nữ và nam giới dân tộc thiểu số hiệu quả hơn”.

Tại Hội thảo, các chuyên gia chương trình, chuyên gia tư vấn của UN Women Việt Nam và các đại biểu cũng đã tập trung trao đổi một số nội dung như: Bất bình đẳng giới ở vùng dân tộc thiểu số từ góc nhìn thanh niên, Giới thiệu Dự thảo đề án quốc gia về hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới dân tộc thiểu số (giai đoạn 2018 – 2025), Đề xuất về kế hoạch chi tiết triển khai Đề án giai đoạn 2018 – 2020 dựa trên các vấn đề giới từ kết quả điều tra thực trạng kinh tế xã hội 53 dân tộc thiểu số năm 2015….

Khánh Lan

dangcongsan

digg delicious stumbleupon technorati Google live facebook Sphinn Mixx newsvine reddit yahoomyweb