Thế giới tuần qua: Nguy cơ xung đột quân sự Mỹ – Iran

Nguy cơ xung đột quân sự Mỹ – Iran, gia tăng căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, Chính phủ Venezuela và phe đối lập có cuộc gặp đầu tiên tại Na Uy, Tổng thống Mỹ đề xuất cải cách chính sách nhập cư… Đó là một số tin tức quốc tế được dư luận quan tâm trong tuần qua.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ. (Ảnh: Reutes)

Nguy cơ xung đột quân sự Mỹ – Iran

Tuần qua, mặc dù cả Mỹ và Iran đều đưa ra những tuyên bố khẳng định không muốn xảy ra chiến tranh giữa hai nước, song những diễn biến trên thực tế đang gây ra lo ngại về sự leo thang căng thẳng giữa Washington và Tehran có thể dẫn đến xung đột quân sự.

Thời gian gần đây, Mỹ liên tiếp có những động thái gia tăng sức ép đối với Iran, thông qua việc liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vào danh sách khủng bố, áp đặt lệnh cấm vận toàn diện nhằm vào các hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực vùng Vịnh. Tuần trước, chính quyền Tổng thống D.Trump đã điều nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và 1 phi đội máy bay ném bom B-52 tới Trung Đông nhằm sẵn sàng phản ứng trước điều mà Mỹ coi là “nguy cơ đe dọa từ Iran hay các đối tượng do Iran ủy thác”. Căng thẳng tiếp tục gia tăng sau khi Ả rập Xê út cho biết hai tàu chở dầu của nước này đã bị tấn công ngày 12/5. Một số phương tiện truyền thông Mỹ cáo buộc Iran hoặc các lực lượng vũ trang do Iran hậu thuẫn có thể đứng đằng sau hành động phá hoại này. Tuy nhiên, phía Iran đã mạnh mẽ lên tiếng bác bỏ.

Ngày 15/5, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tuyên bố nước này đang thể hiện sự “kiềm chế tối đa”, bất chấp việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử mang tên Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA) mà Tehran đã ký năm 2015 với Nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức), đồng thời cáo buộc Washington có hành động leo thang căng thẳng “không thể chấp nhận”. Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Iran Amir Hatami tuyên bố Iran đã sẵn sàng chuẩn bị ở mức cao nhất chống lại bất kỳ mối đe dọa quân sự nào.

Ngày 16/5, Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã cảnh báo các hãng hàng không cẩn trọng khi thực hiện các lộ trình bay qua vùng Vịnh vì lý do “các hoạt động quân sự đang được đẩy cao và căng thẳng chính trị gia tăng tại khu vực”. Trước đó, ngày 15/5, Bộ Ngoại giao Mỹ đã yêu cầu các nhân viên không làm công vụ khẩn cấp tại Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad và Lãnh sự quán Mỹ tại Arbil phải rời khỏi Iraq trong thời gian sớm nhất có thể, đồng thời khuyến cáo các nhân viên chính phủ tránh xa các cơ sở của Mỹ trên lãnh thổ Iraq. Tập đoàn Exxon của Mỹ cũng đã sơ tán các nhân viên người nước ngoài của họ khỏi một khu khai thác dầu mỏ ở Iraq.

Ngày 18/5, Bahrain đã cảnh báo công dân nước này không nên đến Iraq và Iran, đồng thời khuyến cáo công dân hiện đang ở các nước này “ngay lập tức” quay về để đảm bảo an toàn.

Trước tình hình trên, Liên hợp quốc đã kêu gọi các bên liên quan “kiềm chế tối đa” trong bối cảnh căng thẳng leo thang trong quan hệ Mỹ – Iran và tại khu vực vùng Vịnh.

Gia tăng căng thẳng thương mại Mỹ – Trung

Ngày 15/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp cấm các công ty công nghệ trong nước mua hoặc sử dụng thiết bị nước ngoài “có thể gây nguy hại an ninh quốc gia của Mỹ hoặc an ninh và an toàn của người Mỹ”. Bộ Thương mại Mỹ đã bổ sung tập đoàn công nghệ viễn thông Huawei của Trung Quốc và 70 chi nhánh của tập đoàn này vào “Danh sách thực thể”, trong một động thái nhằm cấm tập đoàn khổng lồ này mua các bộ phận và công nghệ từ các công ty của Mỹ nếu chưa có sự đồng ý của chính phủ Mỹ.

Nhà Trắng khẳng định sắc lệnh này không nhằm vào bất kỳ công ty hay quốc gia cụ thể nào. Tuy nhiên, trong bối cảnh cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung gia tăng căng thẳng, động thái này được cho là nhằm vào Huawei do Washington quan ngại về hoạt động gián điệp. Trước đó, Nhà Trắng đã cấm các cơ quan chính phủ mua thiết bị của Huawei.

Ngày 16/5, Huawei đã ra tuyên bố khẳng định “những hạn chế vô lý của Mỹ sẽ xâm phạm các quyền của Huawei và gây ra các vấn đề pháp lý nghiêm trọng khác”, đồng thời cho rằng việc hạn chế Huawei kinh doanh tại Mỹ sẽ chỉ làm tổn hại lợi ích của các công ty và người tiêu dùng Mỹ khi họ buộc phải lựa chọn nhà cung cấp thay thế đắt đỏ và yếu kém hơn. Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng đã lên tiếng chỉ trích động thái của Mỹ, cho rằng đây là “cách tiếp cận sai lầm” và Trung Quốc sẽ thực hiện thêm các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp Trung Quốc.

Việc Mỹ công bố các biện pháp giới hạn mới nhằm vào Huawei được nhìn nhận là một diễn biến làm gia tăng căng thẳng cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, khi mà các đòn trả đũa lẫn nhau giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới chưa có dấu hiệu dừng lại. Ngày 13/5, Trung Quốc tuyên bố sẽ tăng thuế đối với lượng hàng hóa nhập kh

digg delicious stumbleupon technorati Google live facebook Sphinn Mixx newsvine reddit yahoomyweb